پیر-ژوزف پرودون

پیر-ژوزف پرودون
Portrait by گوستاو کوربه، ۱۸۶۵
زاده ۱۵ ژانویهٔ ۱۸۰۹(1809-01-15)
بزانسون، امپراتوری اول فرانسه
درگذشته ۱۹ ژانویه ۱۸۶۵ میلادی (۵۶ سال)
Passy, Paris, امپراتوری دوم فرانسه
دوره فلسفه سده نوزدهم
منطقه فلسفه غربی
مکتب سوسیالیسم، آنارشیسم، mutualism
مهمترین علایق آزادی، مال، اقتدار، فقر، عدالت اجتماعی، مساوات‌خواهی
ایده‌های اصلی مالکیت دزدی است!, آنارشی نظم است، فدرالیسم اقتصادی، anarchist gradualism, قدرت دوگانه
پیر ژوزف پرودون

پیِر-ژوزف پرودون (به فرانسوی: Pierre-Joseph Proudhon)‏(تولد:۱۵ ژانویه ۱۸۰۹– درگذشت:۱۹ ژانویه ۱۸۶۵) فیلسوف، اقتصاددان و جامعه‌شناس فرانسوی و از متفکرین برجستهٔ فلسفهٔ سیاسی، نخستین کسی بود که خود را آنارشیست نامید و نگرش آنارشیسم را در حوزه فلسفه، اقتصاد و سیاست بسط و گسترش داد.[۱]

زندگی

پرودون فعالانه در انقلاب دوم فرانسه شرکت داشت و از تئوری‌پردازان اصلی آن بود. پرودون که از خانواده‌ای تهی‌دست برآمده، پدرش یک بشکه‌ساز فقیر از حومهٔ فرانسه بود و زندگی را با فقر سپری کرده‌بود، چنان‌که حتی فرصت تحصیل تخصصی را هرگز نیافته‌بود و «خودآموخته» محسوب می‌شد[۲] (یکی از دلایلی که مارکس در نامه‌ها و بحثهای خود پرودون را تحقیر می‌کرد)[۳] ، با این وجود او به زبان‌های عبری، یونانی، لاتین و فرانسوی مسلط بود و مطالعات گسترده‌ای دربارهٔ تاریخ و سیاست داشت.

دیدگاه‌ها و آثار

دیدگاه‌های او که در دو اثر معروفش مالکیت چیست؟ و فلسفه فقر تشریح شده‌اند، تا پیش از ظهور عمده مارکسیسم نزد چپ فرانسه تئوری‌های غالب به‌شمار می‌آمدند،[۴] مارکس کتاب فقر فلسفه خود را با لحنی پر از نیش و کنایه در نقد آرای پرودون پیرامون کارکرد ساختاری مناسبات تولید در جامعهٔ سرمایه‌داری آن دوران اروپای غربی و چشم‌اندازهای پیش روی آن، که در کتاب فلسفهٔ فقر مطرح شده بودند به رشته تحریر درآورد.[۵]

پرودون در اثر مذکور تأمل میان مالکیت خصوصی، بازتولید و ارزش کالا را دلیل

تبلیغات