ژوزف تولوزان

ژوزف تولوزان
زاده ۹ اکتبر ۱۸۲۰
جزیره دیه‌گو گارسیا (موریس)
مرگ ۳۰ ژوئیه ۱۸۹۷
تهران (ایران)
ملیت فرانسه-موریس

ژوزف دزیره تولوزان (به فرانسوی: Joseph Désiré Tholozan) (۱۸۲۰-۱۸۹۷ میلادی) پزشک و همه‌گیرشناس فرانسوی که مدت ۳۰ سال بعنوان پزشک مخصوص ناصرالدین شاه در ایران خدمت نمود.

شرح حال

دکتر تولوزان در سال ۱۸۲۰ در دیگو گارسیا موریس از پدر و مادر فرانسوی بدنیا آمد پس از اتمام دوره ابتدائی، در مدرسه پزشکی مارسی مشغول فراگیری پزشکی شد و در سال ۱۸۴۳ در پاریس از پایان‌نامه پزشکی خود دفاع نمود. وی سپس وارد خدمت ارتش شد و با درجه سرگردی و بعنوان پزشک ارتشی در جنگ کریمه شرکت کرد. در سال ۱۸۵۸ در سن ۳۸ سالگی بنا به درخواست فرخ خان غفاری سفیر اعزامی ایران در فرانسه و با موافقت ناپلئون سوم وی عازم ایران گردید و بمدت بیش از ۳۰ سال پزشک مخصوص ناصرالدین شاه بود.

فعالیت علمی

اجازه طبابت توسط دکتر تولوزان (بخط خودش)

تولوزان درجات علمی را بسرعت طی نمود و در بین سالهای ۱۸۴۷ تا ۱۸۹۲ بیش از ۵۰ مقاله و کتاب در رابطه با بیماری‌های عفونی و همه گیر شناسی منتشر نمود. وی مقاله هایی در رابطه با علائم بیماری طاعون منتشر کرد، این درحالی بود که عامل بیماری بعد از یک قرن توسط مارسل بالتازارد کشف گردید. تولوزان یکی از پیشگامان شناخت بیماری تب راجعه بود و مطالعات و مقالاتی در ارتباط با انواع این بیماری و کنه منتقل کننده آن منتشر کرده بود. مطالعات او باعث شد که یک نوع از این کنه بنام اورنیتودوروس تولوزانی نامیده شود. وی در ایران علاوه بر خدمت در دربار، اقدام به تأسیس مجلس حافظ‌الصحه نمود که بعد ها به وزارت بهداری تغیر نام یافت. همچنین یکی از اقدامات مهم وی راه‌اندازی مدرسه طب و آموزش پزشکان در دارالفنون بود.

پایان کار

در سال ۱۸۸۸ تولوزان تصمیم گرفت بازنشسته شود و سفیر ایران در پاریس از وزارت خارجه فرانسه درخواست جایگزین نمود. وزارت خارجه یوهانس فوریه را معرفی کرد ولی پس از مدتی تولوزان به تهران باز گشت و تا آخر عمر در دربار فعال بود.

ژوزف تولوزان در سال ۱۸۹۷ در تهران در سن ۷۷ سالگی درگذشت و در گورستان کاتولیک ها در محله دولاب تهران دفن گردید.

آثار فارسی

تولوزان بیش از ۵۰ اثر چاپی باقی گذاشته است. از آثار فارسی میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

  • زبدةالحکمه ناصری، در رابطه با خواص گنه گنه چاپ سنگی ۱۲۸۰ قمری تهران.
  • بدایع الحکمه، در مورد صداهای قلب و ریه چاپ ۱۲۸۷ قمری تهران.
  • پیشگیری و معالجه طاعون، به خط نستعلیق نصرالله تفرشی ۱۲۹۴ تهران.
  • قانون نظم قشون، چاپ ۱۲۷۷.
  • رساله طب عمومی ۱۲۹۳.

جستارهای وابسته

تبلیغات