وودی آلن

وودی آلن

وودی آلن در سال ۲۰۱۵
نام اصلی آلن استوارت کونیگزبرگ
Allen Stewart Konigsberg
تولد ۱ دسامبر ۱۹۳۵(۱۹۳۵-12-0۱) ‏(۸۱ سال)
بروکلین، نیویورک
محل زندگی نیویورک
ملیت آمریکایی
پیشه کمدین، بازیگر، کارگردان، نویسنده و موسیقیدان
سال‌های فعالیت ۱۹۵۰ تا کنون
همسر(ها)
  • هارلین سوزان روزن
    (ازدواج ۱۹۵۶–طلاق ۱۹۶۲)
  • لوئیس لسر
    (ازدواج ۱۹۶۶–طلاق ۱۹۷۰)
  • سون-یی پرون
    (ازدواج ۱۹۹۷)
وب‌گاه رسمی www.woodyallen.com
صفحه در وب‌گاه IMDb

وودی آلن (به انگلیسی: Woody Allen) ‏(۱ دسامبر ۱۹۳۵)، کمدین، بازیگر، کارگردان، نویسنده و موسیقی‌دان آمریکایی است. آلن فعالیت حرفه‌ای خود را به عنوان یک نویسنده کتاب‌های طنز و سپس یک کمدین روی صحنه آغاز کرد و سپس در دههٔ ۶۰ میلادی فعالیت فیلم سازی خود را آغاز کرد. آنی هال (۱۹۷۷)، منهتن (۱۹۷۹) و نیمه شب در پاریس (۲۰۱۱) از مشهورترین فیلم‌های وودی آلن اند.

وی 19 بار نامزد اسکار و چهار بار برنده آن شده است که این جوایز شامل یک اسکار بهترین کارگردانی و سه جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه غیراقتباسی شده است.

زندگی

وودی آلن با نام اصلی Allen Stewart Konigsberg اول دسامبر سال ۱۹۳۵ در بروکلین نیویورک در یک خانوادهٔ یهودی ثروتمند متولد شد. او هشت سال از دوران کودکی اش را در مدرسه یهودیان سپری کرد، پس از آن در دبیرستانی به نام میدوود به تحصیلاتش ادامه داد. در آن زمان موهای قرمز رنگ او باعث شده بود تا در بین دوستان و هم کلاسی‌هایش به «قرمز» معروف شود. آلن با هدف کسب درآمد، به نوشتن قطعات طنز و فروش آنها همت گمارد، این قطعات در ستون‌های طنز روزنامه‌ها به چاپ می‌رسید.

پس از آن در سال ۱۹۵۳ در دانشگاه سینمایی نیویورک ثبت نام کرد و بلافاصله در دوره‌ای به نام «تولیدات سینمایی» مردود شده مجبور به ترک دانشگاه شد. از آن پس به مدت دو سال با دستمزدی معادل هفته‌ای ۲۰ دلار، به نویسندگی برای کمدینی به نام دیوید آلبر (David Alber) مشغول بود. سپس وارد تلویزیون شد و به نوشتن متون برنامه‌های تلویزیونی پرداخت. آلن از نوجوانی نواختن کلارینت را آغاز کرد، با ورود به برنامه‌های تلویزیونی، او اسم کوچک وودی هرمن نوازنده مشهور کلارینت را بر خود نهاد.

آلن به مدت پنج سال در تلویزیون به فعالیت پرداخت و در نهایت تصمیم گرفت استعدادش را در زمینه بازیگری نیز امتحان کند. اولین حضور او در مقام بازیگر در سال ۱۹۶۰ در کلوپی در منهتن بود. شخصیت کمدی متفاوت و خلاق او به سرعت نگاه‌ها را به سوی او معطوف کرد. در سال ۱۹۶۳ او به عنوان مهمان در اغلب برنامه‌های گفتگوی تلویزیونی ظاهر می‌شد.

از میان آلبوم‌هایش می‌توان به Nightclub Years ۱۹۶۴–۱۹۶۸ و Stand-Up Comic: ۱۹۶۴–۱۹۶۸ اشاره کرد. در آلبوم Stand-Up Comic وودی آلن یکی از بهترین کارهایش را ارائه کرده‌است، او تجربه پنج سال کار در تلویزیون را با فعالیت‌هایش در برنامه‌های طنز به هم آمیخت و در یک محصول گرد آورد. توازن و اعتماد موجود در صدایش به زیبایی با شنونده ارتباط برقرار می‌کند. این آلبوم چکیده فعالیت‌های او بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۹ است. عصبی بودن به عنوان مشخصه دائمی این شخصیت در جای جای سخنانش قابل لمس است.

نخستین فیلم‌نامه او تازه چه خبر پوسی‌کت؟ بود. نخستین فیلمی که کارگردانی کرد چه خبرها، سوسن پلنگی بود، که در اصل فیلمی ژاپنی بود که فقط آن را با گفتار خنده‌آوری دوبله کرد. نخستین فیلمی که به معنای رایج کارگردانی کرد پول را بردار و فرار کن بود. بعد در فیلم دوباره بزنش، سام بازی کرد.

در ۱۹۷۷ با تولید و بازی در آنی هال دوره تازه و مهمی در کار خود را آغاز کرد.

نوازندگی کلارینت

همان‌گونه که از موسیقی فیلم‌هایش مشهود است، آلن از دوست‌داران جدی موسیقی جاز است. خود او از نوجوانی کلارینت می‌زد. او کلارینتی با سیستم انگشت‌گذاری قدیمی معروف به سیستم آلبرت به کار می‌برد. سال‌ها است که او همراه با گروهی از دوستانش هر دوشنبه شب در هتلی در نیویورک جاز دیکسی‌لند می‌نوازند. وودی آلن حتی برای گرفتن جایزه اسکار فیلم آنی هال به هالیوود نرفت، چرا که مراسم اسکار با برنامه نوازندگی دوشنبه‌شب‌های او هم‌زمان بود.

زندگی خصوصی

در سال، ۱۹۵۴ وودی آلن که نوزده سالش بود با هارلین روزن شانزده ساله ازدواج کرد. این دو در سال ۱۹۵۹ از یکدیگر جدا شدند. چندی بعد، روزن از آلن بابت تصویر نادرستی که از او در مصاحبه‌های تلویزیونی اش داده بود شکایت کرد. همسر دوم آلن، لوئیز لسر بود که در سال ۱۹۶۶ با یکدیگر ازدواج و در سال ۱۹۶۹ از یکدیگر جدا شدند.

در سال ۱۹۷۰ آلن وارد رابطه عاشقانه‌ای با دایان کیتون شد. این رابطه بعد از یک سال به پایان رسید، اما کیتون در تعدادی از فیلم‌های آلن از جمله آنی هال بازی کرد و به خاطر این فیلم موفق به دریافت جایزه اسکار بهترین هنرپیشه زن شد. گفته می‌شود فیلم نامه این فیلم مشخصاً برای دایان کیتون نوشته شده که نام واقعی او دایان هال است. مارشال مک لوهان نظریه‌پرداز دهکده جهانی هم در این فیلم یک نقش کوتاه و حاشیه‌ای بازی کرد. میا فارو شریک زندگی بعدی الن، بعد از ۱۲ سال در سال ۱۹۹۲ از او جدا شد و بیان داشت که الن از دخترش "دیلن"، هنگامی که هفت سال داشته سو استفاده کرده و با دختر خوانده‌اش، "سون-یی پرون" نیز رابطه دارد. پس از آن الن و پرون این رابطه را تایید کرده و در سال ۱۹۹۷ با هم ازدواج کردند. وودی آلن در یک مصاحبه در سال ۲۰۰۸ خود را به عنوان یک «بی‌خدای مبارز فرویدی» توصیف می‌کند.

آثار

فیلم

در این جدول همه فیلم‌هایی که وودی آلن در آن‌ها نقشی داشته است فهرست شده است:

سال فیلم عنوان
کارگردان نویسنده بازیگر در نقش
۱۹۶۵ تازه چه خبر پوسی‌کت؟ آری آری ویکتور شاکاپوپولیس
۱۹۶۶ چه خبرها، لیلی ببری؟ آری آری آری گوینده
۱۹۶۷ کازینو رویال آری آری دکتر نوح/جیمی باند
۱۹۶۹ آب را نخورید آری
پول را بردار و فرار کن آری آری آری ویرجیل استارک‌ول
۱۹۷۱ مردان بحران: سرگذشت هاروی والینجر آری آری آری هاروی والینجر
انقلابی قلابی آری آری آری فیلدینگ ملیش
۱۹۷۲ دوباره بزنش، سام آری آری آلن فلیکس
آنچه همیشه می‌خواستید درباره سکس بدانید* (* ولی می‌ترسیدید بپرسید) آری آری آری دلقک
فابریزیو
ویکتور شاکاپوپولیس
اسپرم شماره ۱
۱۹۷۳ در خواب فرو رفته آری آری آری مایلز مونرو
۱۹۷۵ عشق و مرگ آری آری آری بوریس گروشنکو
۱۹۷۶ جبهه آری هاوارد پرینس
۱۹۷۷ آنی هال آری آری آری الوی سینگر
۱۹۷۸ داخلی آری آری
۱۹۷۹ منهتن آری آری آری آیزک دیویس
۱۹۸۰ خاطرات استارداست آری آری آری سندی بیتس
به وودی آلن، از اروپا با عشق آری خودش
۱۹۸۲ کمدی سکسی نیمه‌شب تابستانی آری آری آری اندرو
۱۹۸۳ زلیگ آری آری آری لئونارد زلیگ
۱۹۸۴ برادوی دنی رز آری آری آری دنی رز
۱۹۸۵ رز ارغوانی قاهره آری آری
۱۹۸۵ پنجاه سال فعالیت! آری خودش
هانا و خواهرانش آری آری آری میکی سکس
۱۹۸۷ روزگار رادیو آری آری آری گوینده
سپتامبر آری آری
شاه لیر آری آقای بیگانه
۱۹۸۸ زنی دیگر آری آری
هتل ترمینوس: کلاوس باربی، روز و روزگار او
۱۹۸۹ داستان‌های نیویورکی آری آری آری شلدون
جنایت و جنحه آری آری آری کلیف استرن
۱۹۹۰ آلیس آری آری
۱۹۹۱ صحنه‌هایی از مرکز خرید آری نیک فایفر
۱۹۹۲ سایه‌ها و مه آری آری آری کلاینمن
زن و شوهرها آری آری آری گیب رات
۱۹۹۳ معمای قتل منهتن آری آری آری لری لیپتون
۱۹۹۴ گلوله‌ها بر فراز برادوی آری آری
آب را نخورید آری آری آری والتر هولاندر
۱۹۹۵ پسران آفتاب آری ال لوییس
آفرودیت توانا آری آری آری لنی
۱۹۹۶ همه می‌گویند دوستت دارم آری آری آری جو برلین
۱۹۹۷ هری ساختارشکن آری آری آری هری بلاک
پیران آفتاب آری ال لوییس
بلور مرد وحشی آری خودش
۱۹۹۸ صد سال بنیاد فیلم آمریکا... صد فیلم آری خودش
شهرت آری آری
نقش‌بازی‌کن‌ها آری مدیر گزینش
مورچه‌ای به نام زی آری زد (صدا)
۱۹۹۹ شیرین و رذل آری آری آری گوینده
۲۰۰۰ مرد شرکتی آری سفیر آمریکا
دزدهای خرده‌پا آری آری آری ری
نور همدم من‌است آری خودش
جمع‌کردن شکسته‌ها آری تکس کراولی
۲۰۰۱ نفرین عقرب یشمی آری آری آری سی. دبلیو. بریگز
صداها از شهری که دوست دارم آری آری
استنلی کوبریک:یک زندگی در تصاویر آری خودش
کنسرت برای نیویورک آری خودش
۲۰۰۲ وودی آلن: زندگی با فیلم آری خودش
جادوی فلینی آری خودش
پایان هالیوودی آری آری آری ول وکسمن
۲۰۰۳ ۱۰۰ سال امید و شوخ‌طبعی آری خودش
چیزی غیر از این آری آری آری دیوید دابل
چارلی: زندگی و هنر چارلی چاپلین آری خودش
۲۰۰۴ فرانسوا تروفو، یک زندگی‌نامه آری خودش
ملیندا و ملیندا آری آری
۲۰۰۵ بالاد گرینیچ ویلج آری خودش
غیرخودی آری خودش
امتیاز نهایی آری آری
۲۰۰۶ اسکوپ آری آری آری سید واترمن
خانه آری خودش
۲۰۰۷ رؤیای کاساندرا آری آری
۲۰۰۸ ویکی کریستینا بارسلونا آری آری
۲۰۰۹ هرچه نتیجه‌دار باشد آری آری
۲۰۱۰ غریبه‌ای دراز و سیاه را ملاقات خواهی کرد آری آری
۲۰۱۱ نیمه‌شب در پاریس آری آری
۲۰۱۲ پاریس منهتن آری خودش
تقدیم به رم با عشق آری آری آری جری
۲۰۱۳ یاسمن پژمرده آری آری
۲۰۱۴ ژیگولوی تحلیل‌رفته آری مورای
۲۰۱۴ جادو در مهتاب آری آری
۲۰۱۵ مرد بی‌منطق آری آری
۲۰۱۶ کافه سوسایتی آری آری

^  I به عنوان تهیه‌کننده.
^  II نویسنده نمایشنامه‌ای به همین نام، که فیلم بر پایه آن ساخته شده است.

کتاب

  • آب آشامیدنی نیست، نگار شاطریان، نشر بیدگل (۱۹۶۶)
  • دوباره این آهنگو بزن سم، بهرنگ رجبی، نشر چشمه (۱۹۶۶)
  • حالا بی حساب شدیم (۱۹۷۱)
  • بی بال و پر، نگار شاطریان، نشر بیدگل (۱۹۷۵)
  • عوارض جانبی ۱، لادن نژادحسینی، نشر بیدگل (۱۹۸۰)
  • حباب معلق، بهرنگ رجبی، نشر بیدگل (۱۹۸۱) حباب معلق
  • سنترال پارک وست، محمدرضا اوزار، نشر بیدگل (۱۹۹۵)
  • اولد سیبروک، محمدرضا اوزار، نشر بیدگل (۲۰۰۳)
  • ریورساید درایو، محمدرضا اوزار، نشر بیدگل (۲۰۰۳)
  • متل ماه عسل (۲۰۱۱)

جوایز

  • اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم آنی هال، ۱۹۷۷
  • اسکار بهترین فیلم‌نامه غیر اقتباسی برای فیلم آنی هال (همراه مارشال بریکمن)، ۱۹۷۷
  • نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اول برای فیلم آنی هال
  • نامزد اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم داخلی
  • نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه غیر اقتباسی برای فیلم داخلی
  • نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه غیر اقتباسی برای فیلم منهتن (همراه مارشال بریکمن)
  • نامزد اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم برادوی دنی رز
  • نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه غیر اقتباسی برای فیلم برادوی دنی رز
  • نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه غیر اقتباسی برای فیلم رز ارغوانی قاهره
  • اسکار بهترین فیلم‌نامه اق
تبلیغات