شهرستان الیگودرز

مختصات: ۳۳°۲۴′۲۸″ شمالی ۴۹°۴۱′۵۹″ شرقی / ۳۳.۴۰۷۷۸° شمالی ۴۹.۶۹۹۷۲° شرقی / 33.40778; 49.69972

شهرستان الیگودرز
اطلاعات کلی
کشور ایران
استان لرستان
مرکز الیگودرز
سال شهرستان شدن ۱۳۳۶
مردم
جمعیت ۱۴۰،۲۷۵نفر
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت ۵۸۷۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا 2022 متر از سطح دریا
آب‌وهوا
بارش سالانه ۳۰۰-۹۰۰ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه ۱۲۰روز
داده‌های دیگر
فرماندار ولی‌الله میرزایی اصل
پیش‌شماره تلفنی ۰۶۶
شهرها
الیگودرز، شول‌آباد
تعداد بخش‌ها
مرکزی، زز و ماهرو، بشارت،
بربرود شرقی، بربرود غربی

شهرستان اَلیگودَرز یکی از شهرستان‌های استان لرستان در غرب ایران است. مرکز این شهرستان، شهر الیگودرز است. فرمانداری الیگودرز در سال ۱۳۳۷ تأسیس شد. شهرستان الیگودرز دارای بخش‌های مرکزی، زز و ماهرو، بشارت (ذلقیبربرود شرقی و بربرود غربی است. جمعیت این شهرستان ۱۴۰۰۰۰ نفر و وسعت آن ۵۸۷۰ کیلومتر مربع است که ساکنین آن به لری بختیاری صحبت می‌کنند. ریشه نامگذاری آن را برخی از ریشه آل گودرز و برخی نیز آن را از واژه آلیورز (گندم سرخ)دانسته‌اند.

مشخصات شهرستان

  • طول وعرض جغرافیایی: ۴۹ درجه و ۴۲ دقیقه طول- ۳۳ درجه و۲۳ دقیقه عرض جغرافیایی.
  • ارتفاع از سطح دریا: ۱۹۹۸ متر.
  • طول راه‌های هم سنگ: ۳۳٫۵۴۶ کیلومتر.
  • راه فرعی شنی: ۱۴۷ کیلومتر.
  • راه فرعی آسفالته: ۱۱۹ کیلومتر.
  • راه آسفالته معمولی اصلی: ۵۲ کیلومتر.
  • حوزه آبریز: سر شاخه‌های دز.
  • طول رودخانه‌های شهرستان: ۶۰۰ کیلومتر.
  • قله‌های بلند: قالیکوه، مندیش کوه و تمندر.
  • خروجی آب سالانه از شهرستان: ۳۰۵ میلیون متر مکعب.
  • زمینهای دیم: ۱۵۰۰۰۰ هکتار.
  • زمینهای آبی: ۲۵۰۰۰ هکتار.
  • متوسط جمعیت خانوار: ۵٬۵.

بخش‌ها و دهستانها

انتقال آب

پس از اجرای طرح انتقال آب از الیگودرز در شرق استان لرستان به قم که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم « طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» نام می‌برند، شهرستان الیگودرز اکنون تامین کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم می‌باشد. به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.

اعتراض‌ها و خسارت‌ها

انتقال آب از شهرستان الیگودرز به شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم باعث پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن چاه‌های آب این منطقه شده است. بیش از ۶۰ حلقه چاه خشک شده و ۱۷۱ حلقه از چاه‌های منطقه نیز در آستانه خشکیدن قرار دارند، اما تاکنون حقابه یی برای این روستاها در نظر گرفته نشده است. از سوی دیگر نام‌گذاری این طرح به عنوان مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» و همچنین نام گذاری پروژه ساخت و اجرای این طرح با نام پروژه قمرود باعث واکنش‌هایی در میان مردم استان لرستان شد تا جایی که حجت الله رحمانی نماینده شهرستان الیگودرز هم نسبت به نام‌گذاری این طرح اعتراض کرد و آن را مجعول خواند. خشک شدن چاه‌ها و چشمه‌های شهرستان الیگودرز علاوه بر خسارات بسیاری که به بخش کشاورزی وارد کرده است باعث از بین رفتن مجتمع‌های پرورش ماهی در این شهرستان شده است. پرویز فتاح، وزیر نیروی پیشین دولت نهم مدعی شد که وی مدافع حقوق مردم الیگودرز است. این پروژه تنها پروژه ایران است که کلنگ آن برای آنکه باعث مطالبه‌ای از سوی مردم لرستان نشود به جای مبدا در مقصد طرح به زمین زده شده است.

جای‌های دیدنی

آبشارها

آبشار آب سفید

الیگودرز به دلیل قرار گرفتن در مناطق کوهستانی و همچنین به دلیل برخوردار بودن از منابع آب بسیار و چشمه‌های فراوان موقعیت بسیار خوبی برای به وجود آمدن آبشارهای طبیعی است. در لرستان حدود ۱۱ آبشار مختلف وجود دارد که هر ساله در فصل‌های مختلف علاقه مندان بسیاری را به خود جذب می‌کنند. آبشار برنجه (تاف) با ارتفاع ۷۹۶ متر در ۲ کیلومتری غرب روستای پیر امام و همچنین در نزدیکی، روستاهای سرتنگ برزه و در بخش زز و ماهروی شهرستان الیگودرز مرتفع ترین آبشار آسیا و سیزدهمین آبشار مرتفع جهان است.

غار باستانی پشتکوه، کوه و سراب وغار تمندر، غار شاهرود، قبور تاریخی شاهرود، غار باستانی، دژهای هخامنشی و پل‌های باستانی، قلعه باجول و آبشارهاوجنگل‌های دره دورک، امامزاده محمد بن حسن امامزاده‌های فرسش، امامزاده غیفر ابن علی دوزان، امامزاده پیر امام، قلعه مندیش، قلعه دختر تمند، قلعه بادباد، سد تاریخی بند دختر، روستای تاریخی شاپورآباد، سراب ماهیچال، گورستان تاریخی شیر سنگ‌ها در بزنوید، چشمه و سراب گایکان، آبشار وارگ، سراب شاه مکان، منطقه کیگوران، دشت لاله‌های واژگون روستای خلیل‌آباد (که بزرگترین و زیباترین دشت لاله واژگون در جهان است)، جنگل‌های بلوط زز و ماهرو، منطقه مور زرین، منطقه قلیان، کوه رباط، کوه مندیش، قالی کوه از جمله جای‌های دیدنی شهرستان الیگودرز است.

جنگل‌های دره دورک

صنایع

شالیزارهای بزنوید

تعدادی از واحدهای مهم صنعتی شهرستان الیگودرز عبارت‌اند از:

  • کارخانه شیشه لرستان
  • فولاد الیگودرز
  • جهان خودرو
  • شرکت عایق فوم گیلانی
  • همارشتن
  • آذین پنجره (درب و پنجره دو جداره UPVC)
  • سیم‌برش
  • استخراج سنگ‌های تزیینی ساختمانی از نوع چینی و کریستال
  • سنگ دانه بندی
  • پودر میکرونیزه از سنگ
  • فرآوری کربنات کلسیم
  • شرکت مقاوم فولاد الیگودرز
  • شرکت سیناپلاست
  • شرکت حجیم پلاست
  • محصولات غذایی حسینی

بخشی از تولیدات شهرستان عبارتند از غلات، حبوبات، برنج لبنیات دامی، عسل، ماهی قزل‌آلا، سیب زمینی، آرد، ماکارونی، ویفر و بیسکویت است.عسل الیگودرز از بهترین و طبیعی‌ترین عسلهای ایران به شمار می‌رود، چنانکه سوغات ناب این شهر محسوب می‌شود.صنایع دستی آن شامل هنرهای سرامیکی، قالیبافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی می‌شود.

سدهای الیگودرز

سد خان‌آباد، شهرستان الیگودرز

معادن

شهرستان الیگودرز دارای بیشترین تراکم سنگ‌های تزئینی در استان لرستان است. سنگ‌های تزئینی در اطراف روستاهای دوزان، عسگران الیگودرز، باد باد، قلعه عبدالرضا شهرک برناباد و شهر الیگودرز بیشترین تراکم را دارد همین معادن سنگ باعث به وجود آمدن کارخانه‌های فراوری سنگ زیادی در این شهرستان شده است.

جستارهای وابسته

تبلیغات